1. Орлого цэсийн зориулалт

“Орлого” хэсэг нь бараа материалыг системд орлогод бүртгэхэд ашиглагдана. Эх баримтын нөхцлөөс хамааран орлогыг шууд төрлөөр бүртгэх, өмнө үүсгэсэн худалдан авалтын захиалгаас авах, эсвэл салбар хоорондын хөдөлгөөний хүлээн авалтаар авах урсгалтай байна.

Талбар

Тайлбар

Орлого авах төрлөөр

Салбар, нийлүүлэгч, төлөв, орлогын төрөл, валют/данс зэрэг үндсэн мэдээллийг сонгон барааг шууд орлогод бүртгэнэ.

Орлого авах захиалгаас

Нийлүүлэгч рүү өмнө үүсгэсэн худалдан авалтын захиалгыг үндэслэн орлого авна.

Орлого авах хөдөлгөөнөөс

Салбар хоорондын хөдөлгөөнөөр шилжүүлсэн барааг хүлээн авахтай холбоотой орлогын урсгал.

Орлогын лавлагаа

Бүртгэсэн орлогын мэдээллийг дараа нь хянах зориулалттай хэсэг. Эх материалд энэ хэсгийн дэлгэрэнгүй шүүлт, талбарын тайлбар ороогүй.
Анхаарах
Орлого, бүртгэхийн өмнө ямар эх үүсвэрээс орлого авч байгаагаа зөв сонгоно. Захиалгатай барааг "Захиалгаас", салбар хооронд шилжсэн барааг "Хөдөлгөөнөөс" авах урсгалтай андуурахгүй.

2. ОРЛОГО АВАХ ТӨРЛӨӨР

Энэ хэсэгт орлогын баримтыг үндсэн мэдээллээс нь эхлэн бүртгэнэ. Эхлээд салбараа, дараа нь нийлүүлэгч/харилцагчийн мэдээллийг сонгож, төлөв болон орлогын төрлөө зөв тохируулна.

Зураг 1. “Орлого авах төрлөөр” хэсгийн үндсэн цонх

Тайлбар: Энэ цонхонд орлогын дугаар, огноо, тайлант үе, салбар, нийлүүлэгч, төлөв, валют болон орлогын төрөл зэрэг баримтын үндсэн мэдээллийг сонгоно. Орлого бүртгэх ажлыг барааны мөр оруулахаас өмнө энэ хэсгээс эхлүүлнэ.

Анхаарах
Салбар, нийлүүлэгч болон орлогын эх үүсвэрийг буруу сонговол дараагийн барааны бүртгэл буруу баримттай холбогдох эрсдэлтэй. Бүдэг цэнхэр талбаруудыг заавал бүрэн бөглөнө.

2.1. Үндсэн мэдээлэл

Талбар

Тайлбар

Орлогын дугаар

Баримтын автоматаар эсвэл гараар өгөгдөх дугаар.

Орлого авсан

Орлого бүртгэсэн огноо.

Тайлант үе

Аль сарын тайланд орохыг заана.

Орлого авсан ажилтан

Баримт бүртгэж буй ажилтан.

Салбар

Орлого хамаарах салбар.

Нийлүүлэгч дугаар

Харилцагч эсвэл байгууллагын код.

Төлөв

Баримтын төлөв; жишээлбэл “Орлого авч байна”.

Валют

MNT, USD гэх мэт мөнгөн нэгж.

Данс

Орлого орох санхүүгийн данс.

Дэд данс

Сонгосон дансны дэд ангилал.

Ханш

Валютын ханш.
Анхаарах
Эх файлд бүдэг цэнхэр өнгөөр харагдах талбаруудыг заавал бөглөх шаардлагатай гэж тэмдэглэсэн. Хадгалахаас өмнө эдгээр талбар хоосон үлдээгүй эсэхийг шалгана.

2.2. Орлогын төлөв

“Төлөв” талбараас баримтын явцыг сонгоно. Эх материалд “Орлого авч байна” болон “Орлого авсан” гэсэн төлөвүүдийг ашиглаж байгааг харуулсан. “Орлого авсан” төлөв сонгогдсон үед орлогын захиалгатай холбоотой бүртгэл үүссэн байж болохыг эх материал тайлбарласан.

Зураг 2. Орлого авах төлөв сонгох хэсэг

Тайлбар: “Төлөв” талбараас баримт боловсруулж байгаа эсэхийг илэрхийлэх “Орлого авч байна”, эсвэл бүрэн хүлээн авсан “Орлого авсан” төлөвийг сонгоно.

Анхаарах
Баримт бүрэн дуусаагүй байхад “Орлого авсан” төлөв сонгохгүй. “Орлого авсан” төлөвт орсны дараа өөрчлөх боломж хязгаарлагдах тул тоо, үнэ, огноог урьдчилан нягтална.

Төлөвийн хяналт: Баримтыг дуусгахаас өмнө төлөвөө бодит үйл явцтай тулгана. Түр бүртгэл хийж байгаа үед “Орлого авч байна”, орлого бүрэн авсан үед “Орлого авсан” төлөвийг сонгох логикийг баримтална.

2.3. Орлогын төрөл

Эх материалд орлогын төрлийг гурван ангиллаар харуулсан. Тухайн гүйлгээний бодит нөхцөлтэй тохирох төрлийг сонгох нь санхүүгийн бүртгэлийн утгыг зөв хадгалахад чухал.

Талбар

Тайлбар

Өглөг үүсгэх

Нэхэмжлэл/өр төлбөр үүсээд дараа нь мөнгө төлөх нөхцөлтэй холбоотой төрөл.

Авлага хаах

Өмнө үүссэн авлагыг төлүүлж, хааж байгаа нөхцөл.

Мөнгөн хөрөнгө

Шууд эсвэл банкаар мөнгө авч байгаа нөхцөл.

Зураг 3. Орлогын төрөл сонгох хэсэг

Тайлбар: Орлогын төрөл нь гүйлгээний санхүүгийн утгыг тодорхойлно. Дэлгэцэд “Өглөг үүсгэх”, “Авлага хаах”, “Мөнгөн хөрөнгө” гэсэн сонголтууд харагдана.

Анхаарах
Төрлийг нэрээр нь таамгаар сонгохгүй; тухайн орлого нэхэмжлэл/өр төлбөртэй, өмнөх авлага хааж байгаа, эсвэл шууд мөнгөн орлоготой эсэхийг бодит баримттай тулгана.

2.4. Бараа бүртгэх ба мөрийн мэдээлэл

Үндсэн мэдээллээ сонгосны дараа орлогод авах барааг мөрөөр бүртгэнэ. Эх материалд барааны тоо хэмжээ, нэгж өртөг, нэгж үнэ, бөөний үнэ болон хугацааны мэдээллийг бөглөж, хянах шаардлагатай гэж заасан.

  • Орлогод авах барааг сонгож мөр үүсгэнэ.
  • “Тоо” талбарт бодитоор хүлээн авч буй хэмжээг оруулна.
  • Нэгж өртөг, нэгж үнэ, шаардлагатай бол бөөний үнийн мэдээллийг шалгаж бөглөнө.
  • Орлого авсан үе/огноог шалгана.
  • Дуусах хугацаатай бараанд дуусах хугацааг сайтар хянан оруулна.
  • Мөр бүрийн мэдээллийг бодит бараа болон эх баримттай тулгана.

Зураг 4. Бараа бүртгэсний дараах орлогын мөрүүдийн харагдах байдал

Тайлбар: Бараа сонгосны дараа мөрийн хүснэгтэд барааны код, нэр, тоо хэмжээ, үнэ/өртөг болон хугацаатай холбоотой мэдээлэл харагдана. Мөр бүрийг бодитоор хүлээн авсан бараатай тулган шалгана.

Анхаарах
“Тоо” болон үнэ/өртгийн мэдээлэл буруу бол үлдэгдэл болон дүн зөрнө. Дуусах хугацаатай барааны огноог шошго, эх баримттай заавал тулгана.

Тоо ба хугацааны хяналт:Тоо хэмжээ буруу оруулбал үлдэгдэл бодит хэмжээнээс зөрөх эрсдэлтэй. Дуусах хугацаатай бараанд огноог буруу оруулахгүй, эх баримт болон барааны шошготой тулган шалгана.

2.5. Орлого хадгалахын өмнөх хяналт

  • Салбар зөв эсэх
  • Нийлүүлэгч/харилцагч зөв эсэх
  • Орлого авсан огноо болон тайлант үе зөв эсэх
  • Төлөв зөв эсэх
  • Орлогын төрөл бодит гүйлгээтэй тохирч байгаа эсэх
  • Валют, данс, дэд данс, ханш шаардлагатай нөхцөлд зөв эсэх
  • Барааны код/нэр болон тоо хэмжээ зөв эсэх
  • Нэгж өртөг, нэгж үнэ, бөөний үнэ зөв эсэх
  • Орлого авсан болон дуусах хугацаа зөв эсэх
  • Бүдэг цэнхэр буюу заавал бөглөх талбар бүрэн эсэх